Hikoyani yuboring
burger x
#Jabrlanganlar uchun ko'rsatmalar

Mehnat muhojirligi O‘zbekistondagi ayollarga qanday ta’sir ko‘rsatadi?

Mehnat muhojirligi O‘zbekistondagi ayollarga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
01 Okt 2026

Mehnat muhojirligi haqida ko‘pincha erkaklar hikoyasi sifatida gapiriladi. Erkak Rossiya yoki Qozog‘istonga pul topgani ketgan, oila esa uning yuborgan pullari...

Mehnat muhojirligi haqida ko‘pincha erkaklar hikoyasi sifatida gapiriladi. Erkak Rossiya yoki Qozog‘istonga pul topgani ketgan, oila esa uning yuborgan pullari evaziga yashaydi. Biroq bu voqeaning ayollarga xos tomoni ham bor, u ham bo‘lsa bir yo‘la ikki ko‘rinishda namoyon bo‘ladi. Ayollarning bir qismi pul topish uchun o‘zlari chet elga jo‘nab ketishadi. Boshqalari esa uyda qolib, bolalar, ro‘zg‘or va boshqa qarindoshlar parvarishini o‘z zimmalariga olishadi.

Gazeta.uz keltirgan ma’lumotlarga ko‘ra, ayollar O‘zbekistondan ketgan mehnat muhojirlarining umumiy sonidan taxminan 268 ming kishini yoki 20 foizini tashkil etadi.

Aksariyat hollarda ayollar o‘z mehnati unchalik ko‘zga tashlanmaydigan sohalarda mehnat qilishadi. Markaziy Osiyolik ayol muhojirlar haqidagi tadqiqot ko‘rsatganidek, ayollar uy xo‘jaligida ishlaydi, farroshlik va ovqat tayyorlash bilan shug‘ullanadi, shuningdek, enaga yoki qarovchi bo‘lib xizmat qiladi. Shu bilan birga, ular erkaklarga qaraganda ko‘proq hollarda rasmiy hujjatlarsiz mehnat qilishadi.

Begona uyda shartnomasiz ishlash ayolning ish beruvchi bilan yuzma-yuz yolg‘iz qolishini va o‘z huquqlarini himoya qilishi qiyinlashishini anglatadi. Mehnat muhojirlari duch keladigan xavf-xatarlar orasida hujjatlarni olib qo‘yish, ish sharoitlari bo‘yicha aldanib qolish, zo‘ravonlik va odam savdosi bor. Ish beruvchi yoki vositachi saqlash bahonasi bilan pasportni olib qo‘yib, ayolning mustaqil ravishda ishdan ketishi yoki uyga qaytish imkoniyatini cheklab qo‘yishi mumkin. Va’da qilingan vazifalar va ish haqi haqiqatdagisidan farq qilishi, yo‘l yoki turar joy xarajatlari esa ish beruvchi yoki vositachi oldidagi qarzga aylanishi mumkin. Izolyatsiya, qo‘rqitish, hujjatlarning yo‘qligi va tilni bilmaslik ham ayolning ojizligini oshirishi hamda yordam so‘rab murojaat qilishini qiyinlashtirishi mumkin.

Gazeta.uz keltirgan IIV ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda O‘zbekistonda odam savdosi bilan bog‘liq 177 ta holat qayd etilgan. Ularning 92 tasida gap jinsiy ekspluatatsiya haqida borgan.

Eri pul topgani ketganida, kundalik vazifalarning salmoqli qismi xotinining zimmasida qoladi: bolalar va keksa qarindoshlar parvarishi, uy xo‘jaligi, ba’zan esa tomorqa yoki chorva bilan shug‘ullanish, maktab va poliklinika bilan muloqot qilish.

YUNISEF tadqiqotiga ko‘ra, muhojirlar tomonidan qoldirilgan bolalarning qariyb 63 foizi onasi bilan yashaydi. Oiladan otalar ketganida, odatda aynan onalar asosiy vasiylarga aylanishadi.

Shu bilan birga, ba’zi ayollar eri ketganidan keyin uning ota-onasi uyida yashaydi va u yuborgan pullarni har doim ham mustaqil tasarruf eta olmaydi. Pul o‘tkazmalari kechikishi yoki to‘xtab qolishi mumkin, ayolning o‘zida esa shaxsiy daromad bo‘lmasligi ehtimoli bor.

Natijada oilaning kundalik hayoti uchun mas’uliyat uning chekiga tushadi, ammo qarorlarni mustaqil qabul qilish va oila resurslarini tasarruf etish imkoniyatlari cheklangan bo‘lishi mumkin. Bunga erining taqdiridan xavotirlanish, yolg‘izlik va qarindoshlar tomonidan bo‘ladigan bosim ham qo‘shiladi.

Bu mehnat ko‘pincha oddiy oilaviy burch sifatida qabul qilinadi va shu sababli ko‘zga tashlanmay qolaveradi.

Mehnat muhojirligi nafaqat ketayotganlarning, balki uyda qolayotganlarning ham hayotini o‘zgartiradi. Bir inson boshqa mamlakatda pul topayotgan bir paytda, ikkinchisi oilaga bo‘lgan kundalik g‘amxo‘rlikning katta qismini o‘z zimmasiga oladi.

A. Kurmitchkina tayyorladi

#SukutSaqlama #MehnatMuhojirligi

Oldingi maqola

Oʻzbekistonda ish joyida tazyiq va zoʻravonlik haqida xabar berish mexanizmi tasdiqlandi.
23 Sen 2026
Oʻzbekistonda ish joyida tazyiq va zoʻravonlik haqida xabar berish mexanizmi tasdiqlandi.

Keyingi maqola

Ish joyida tashqi ko'rinish talablari kamsitishga aylanganda
06 Okt 2026
Ish joyida tashqi ko'rinish talablari kamsitishga aylanganda
Muharrirdan
Anonim hikoyalar
Жиззахдаги мактаб директори қизларига тазйиқ ўтказиб, уларни мажбурлаб турмушга чиқарган, ўқиш, ишлашдан маҳрум қилган ва эркинликларини чеклаган.
10 Yanvar 2025
Жиззахдаги мактаб директори қизларига тазйиқ ўтказиб, уларни мажбурлаб турмушга чиқарган, ўқиш, ишлашдан маҳрум қилган ва эркинликларини чеклаган.

Немолчи.уз таҳририятига бир қиз мурожаат қилиб, у ва синглиси (қизлар вояга етган) онаси, Жиззах шаҳридаги 18-мактаб директори бўлмиш Шахноза Хасанова томонидан бир неча бор зўравонлик ва тазйиққа учрашганини маълум қилди. Қуйида опа-сингиллардан бирининг хабарини эълон қиламиз: «3 йилдан буён Тошкент шаҳрида ҳам ўқиб, ҳам ишлайман. 2024 йил 31 октябрь куни мени умуман норози бўлган йигитга […]

Унинг исми Зилола эди
03 Yanvar 2024
Унинг исми Зилола эди

У 2001 йилда Қашқадарё вилоятида туғилган, яхши турмуш ўртоқ, меҳрибон она бўлишни орзу қилган. Отасининг узоқ қариндоши Жаҳонгир ундан 8 ёш катта эди. У уни илк бор 2022 йил июль ойида, онаси ва синглиси билан сеп учун нарсалар олиш учун бозорга борганида кўрди. Бир ҳафтадан сўнг улар ФҲДЁ бўлимига ариза беришди, рўйхатга олиш бир ойдан […]

Тошкентда суд пичоқ билан аёлга ташланган эркакка 660 минг сўм жарима тайинлади
29 Iyun 2023
Тошкентда суд пичоқ билан аёлга ташланган эркакка 660 минг сўм жарима тайинлади

Ўша кунни Азиза (исми ўзгартирилди) аниқ-тиниқ эслаб қолди. 16 май куни болалар билан кўчага айланишга чиқишади. Телефони уйда зарядда қолади.⠀Кўчадан қайтгач, Азиза унинг атири ҳидини сезди. Бунгача собиқ эри унда квартира калитини қолганини инкор этган. Аёл ҳожатхонага кириб, ўша ерда бекиниб олди. Ўғли ҳам синглиси билан хонага кириб олади.⠀Эркак ҳожатхона эшигини тақиллатиб, очишни талаб қилади. […]

Жиззах вилоятида эркак 6-синф ўқувчисини зўрлади ва 2 йил озодликни чеклаш жазосини олди
15 Iyun 2023
Жиззах вилоятида эркак 6-синф ўқувчисини зўрлади ва 2 йил озодликни чеклаш жазосини олди

Маълум бўлишича, Жиззах вилоятида истиқомат қилувчи 21 ёшли эркак 2022 йил ёз ойларида маҳалладоши орқали уни дугонаси бўлган вояга етмаган 2010 й.т. йилда туғилган Т.К билан танишиб бир-бирларини ёқтириб қолишиб у вояга етганда бирганликда турмуш қуришлари ҳақида келишиб олади. Кузда эркак қиз яшайдиган шаҳарга боради, дугонаси иккисини айлантириб келади. Кеч бўлиб қолганлиги учун уларни шу […]

Nazima
05 May 2023
Nazima

Шахсий чегараларни бузиш болаликдан бошланади. Эсимда, ёшлигимда холаларим юзимни тортар. Бундан норозилик билдирсам онам менга “Ўзингни яхши тут”, дердилар. Ёки катталардан бирини ўпишимни айтишса, кўзимни юмиб чидардим. Буларнинг барчаси менга ёқмасди – бу катталар, уларнинг сўлаги, бегона ҳидлар …Ўсмирлигимда кўп ёлғиз қолишни истардим. Мусиқа тинглаб, кўзгу олдида рақсга тушардим ёки китоб ўқирдим. Лекин хонамнинг эшиги […]

Менинг исмим Ҳуснора, 32 ёшдаман.
28 Aprel 2023
Менинг исмим Ҳуснора, 32 ёшдаман.

Тошкентдан узоқда жойлашган кичик бир шаҳарчада ўсганман. Оилабоши қаттиққўл ота бўлган оилада ўсганман. Сингилларим ундан жуда қўрқишар ва мен дадамга хотиржамлик билан эътироз билдиришимга доим ҳайрон бўлишарди. Биз ҳар куни уй ва боғда ишлардик: ёғоч полларни қўлда ювардик, бармоқларимиз доимо қавариб кетарди. Эрталаб мактаб олдидан мол боқиш учун кетардик, дарсдан кейин қафас ва катакларни тозалардик. […]

Tegishli barcha maqolalar
top